… “Έχουμε γεμίσει τεχνικούς διευθυντές. Ποιο ακριβώς είναι το αντικείμενο τους; Είναι στην ομάδα ο Μοδέστο, ο Ιμπαγάσα, ο Κριστιάν (Καρεμπέ).
…Στο δια ταύτα, μπορείς να πας να βοηθήσεις τον προπονητή ή δεν σε νοιάζει να φύγει και να έρθεις κάνας Γάλλος; Ή αν ήμουν εγώ να έφερνα Έλληνα; Όχι ρε φίλε, να μην έρθει κανένας Έλληνας και κανένας Γάλλος. Φέρε έναν Ζουλού αρκεί να έχει τα στοιχεία εκείνα που θέλεις να περάσεις εσύ ως σύλλογος.
Όχι να έρχεται κάποιος που γ@μ@ει την ομάδα και να θες εσύ μετά πόσο καιρό για να την στρώσεις. Γιατί έτσι γίνεται στον Ολυμπιακό αυτή τη στιγμή. Έρχεται ο καθένας, βγάζει τα απωθημένα του και το καλοκαίρι πάμε πάλι από την αρχή… Και τον Δεκέμβρη άντε πάλι άλλος προπονητής που αρχίζει τα διώξε αυτούς και φέρε μου εκείνους. Όχι, βάλε ένα πλάνο.
Με 5-6 Έλληνες, κάποιους καλούς ξένους, στις ηλικίες που πρέπει και ανάλογα με το ποδόσφαιρο που θες να παίξεις. Όχι να ψάχνεις κάθε τρεις μήνες να βρεις στόπερ. Ή μπακ και σέντερ φορ. Αυτά είναι πανεύκολα να τα κάνεις. Δεν χρειάζεσαι 50 παρατρεχάμενους.
Θες τεχνικό διευθυντή; Και με τι προσόντα; Με τι κριτήρια; Αυτά που πρεσβεύει εκφράζουν την ομάδα; Εκφράζουν τον κόσμο της; Τον σύλλογο μας; Αν ναι, προχώρα. Και θα κριθείς όπως όλοι. Εγώ πιστεύω ότι αυτό δεν γίνεται. Γι’ αυτό και οι πολλές ανακατατάξεις σε πρόσωπα. Μαζικά. Είναι λάθος. Η ΑΕΚ τότε έκανε κάθε καλοκαίρι μια μεταγραφή. Τη μια ο Κασάπης, την άλλη ο Τσιάρτας. Θα μπορούσε να κάνει 7-8 μεταγραφές αλλά δεν θα ήταν ομάδα. Χρειαζόταν απλά προσθήκες. Την χρονιά που πήγα εγώ, είχαν έρθει και ο Σαμπανάτζοβιτς με τον Δημητριάδη και τέλος”.
Και βγήκε ο Μπέντο και δεν ήθελε στόπερ. Βγες ευθέως ρε μ@λ@κ@ και πες μας γιατί δεν θες στόπερ εσύ; Για ποιον λόγο; Σου βγαίνουν όλοι στην πλάτη τετ-α-τετ, σου κάνουν φάσεις για γκολ στην καρδιά της άμυνας και με αυτόν τον Ντα Κόστα σε πιάνει η ψυχή σου. Δεν μπορεί να μην το βλέπεις. Άρα κάτι άλλο συμβαίνει. Τι γίνεται, δεν μπορώ να καταλάβω…
Ό,τι έγινε, έγινε φέτος. Αλλά για το καλοκαίρι πλέον τα ξέρεις μήνες πριν. Δεν μπορείς να πας πάλι 30 Αυγούστου και να μου πεις ψάχνω για στόπερ. Να παίρνεις παίκτες σε άλλες θέσεις και να μην παίρνεις στόπερ. Ο Ολυμπιακός μπορεί να βάλει στόχο το Europa League… Που πονάς; Πίσω. Τρως γκολ κι απ’ την κουτσή Μαρία.
- Προπόνηση και Ελληνικές ομάδες…
Όταν μας δει κάποιος έξω καταλαβαίνει τη σχέση μας κι ας έχουμε να βρεθούμε κάνα χρόνο. Είναι μια τρομερή προσωπικότητα. Αυτό που κέρδισα στο ποδόσφαιρο από τον Κριστιάν ήταν να σεβαστώ περισσότερο την προπόνηση. Όταν ήρθε και του εξήγησα κάποια πράγματα που συμβαίνουν εδώ, μετά από λίγο καιρό μου λέει ‘έτσι γίνεται η προπόνηση’;
Έτσι δουλεύουν εδώ; Εγώ τι είμαι, μ@λ@κ@ς;’ Του λέω ‘όχι, ίσα ίσα, το κάνεις εσύ, το βλέπουμε οι υπόλοιποι και έτσι μας βοηθάς. Να βάλεις γκολ δεν μπορείς ούτε σε κενή εστία (γέλια)… Τρέξε σαν μαύρο σκυλί, κλείσε χώρους, κόψε και δώσε τη μπάλα σε εμάς να κάνουμε τη δουλειά (γέλια)! Και δείξε μας ότι από την Δευτέρα μέχρι την Παρασκευή πρέπει να τα δίνουμε όλα στην προπόνηση’.
Αυτό ήταν που έκανε ο Κριστιάν. Μας έδειξε πως πρέπει να είναι ένας πραγματικά επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Όχι έξω από το γήπεδο, στην προπόνηση. Ότι πρέπει να σέβεσαι. Δεν γίνεται να κοροϊδεύεις όλη την εβδομάδα και ξαφνικά το Σάββατο να πετάς. Σε αυτό το κομμάτι ήταν άψογος”.
Άκουγα τον Μπάγεβιτς κάποιες φορές και έλεγα ‘τώρα να τη σπάσω τη γ@μημένη την τηλεόραση; Ρε μπ@@@@ε δεν μου το έχεις κάνει ποτέ στην προπόνηση, τι βγαίνεις και λες στον κόσμο;’ Να το πεις και να με ξεφτιλίσεις μπροστά σε όλους όταν μου το δείχνεις όλη την εβδομάδα και την ημέρα του αγώνα δεν το κάνω. Αποφάσισαν τότε κλειστές προπονήσεις… Ξέρεις γιατί; Για να μην εκτεθούν όλοι αυτοί! Γιατί δεν ξέρανε να κάνουν τίποτα… Όχι, ανοιχτή φίλε την προπόνηση. Αφού θες να με κρίνεις εμένα σαν προπονητή, έλα όλη την εβδομάδα να δεις τι έχω κάνει και βγες μετά και πες ποιος φταίει γι’ αυτό.
Φταίω εγώ σαν προπονητής που δεν τους το έκανα; Ή το κωλόπαιδο ο Αλεξανδρής μέσα στον αγωνιστικό χώρο που όλη την εβδομάδα του το έδειξα, το έκανε στην προπόνηση και σήμερα δεν το είδαμε; Άρα φταίει ο Αλεξανδρής και όχι ο Μπέντο και ο καθένας. Κατάλαβες λοιπόν τι κάνανε; Κλειστές προπονήσεις… Τι έχεις να κρύψεις; Στο ποδόσφαιρο δεν υπάρχουν πλέον ‘κλειστά χαρτιά’. Στα τρία λεπτά έχεις καταλάβει πώς παίζει ο αντίπαλος… Του το είχα πει του Μπάγεβιτς και ευθέως. Τον είχα ρωτήσει γιατί το έκανε. Για να βγάλεις ένα κομμάτι ευθύνης από πάνω του; Και ο κόσμος μετά έλεγε κοπρίτες τους παίκτες”.
“Ήμουν τόσα χρόνια στον Ολυμπιακό, αλλά δεν υπήρχε ένταση στις προπονήσεις. Ήταν άλλοι οι ρυθμοί. Και ξαφνικά όλοι είχαν απαιτήσεις την ημέρα των αγώνων. Πώς να το αντιμετωπίσεις; Αν δουλεύεις φουλ στην προπόνηση καθημερινά, τότε μπορείς να ανταπεξέλθεις σε καταστάσεις έντασης. Παίζαμε με την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και λέγαμε ‘τι κάνουν αυτοί ρε γαμώτο, αφού κι εμείς γυμναζόμαστε’. Η αλήθεια είναι όμως πώς δεν κάναμε την προπόνηση που έκαναν αυτοί… Αυτοί όλη την εβδομάδα πήγαιναν στα ‘κόκκινα’ κι εμείς το κάναμε μια φορά.
Ήταν λογικό να μην το αντέχεις. Με την Παναχαϊκή το μπορείς, με την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ δεν το μπορείς. Πώς θα γίνει; Αφού αυτοί δουλεύουν, δεν κοροϊδεύουν. Εμείς κοροϊδεύαμε. Ο Ζιοβάνι πολλές φορές βαριόταν και ήθελε να παίξουμε μόνο διπλό. Αλλά για να παίξεις πρέπει και να πάρεις λίγο τον κώλο σου να αρχίσει να τρέχει ρε γαμώτο. Δεν είναι μπιτς σόκερ. Αλλά έτσι τους είχαν μάθει. Επειδή έπαιρναν πολλά λεφτά και είχαν όνομα, να μην είναι στεναχωρημένοι. Δεν ήθελαν προπόνηση γιατί πόναγε το αρχ….ι τους; Οκ, κανένα πρόβλημα, δεν έκαναν προπόνηση.
Γι΄αυτό πολλές φορές όταν πηγαίνουν σε ομάδες του εξωτερικού τους φεύγει η μαγκιά. Ο παίκτης είναι όπως ο σκύλος. Αν τον μάθεις να είναι κόπρος, θα γίνει κόπρος. Αν τον βγάζεις βόλτες και τον πηγαίνεις να τρέχει, θα είναι γεμάτος ενέργεια. Ο Μιραλάς στην πρώτη του σεζόν στην Αγγλία δεν έβγαζε πάνω από 60 λεπτά αγώνα. Στην Ελλάδα παίζουμε στο περπατητό. Εμένα να βάλεις τώρα σέντερ φορ, παίζω. Φέρε μου τη μπάλα και θα την βάλω.
Αλλά αν μου πεις τρέξε, πίεσε κτλ, που να πάω; Σε 5-10 λεπτά θα ξερνάω. Σήμερα δεν αρκεί μόνο να είσαι καλός ως παίκτης. Πρέπει να είσαι και αθλητής για να μπορείς να ακολουθείς το ρυθμό. Αν καταφέρεις να συνδυάζεις το ταλέντο με την αντοχή στην ταχύτητα και τη δύναμη, τότε είσαι σε top επίπεδο.
- Γυμναστές, πειράματα και νέα παιδιά
…”Έρμαιο στον κάθε μ@λ@κ@ και σ’ αυτό που είχε στο κεφάλι του. Ανέβα τις εξέδρες ο ένας, προπόνηση στο σκάμα ο άλλος επειδή το έκαναν στην Μίλαν. Ρώτησες ποτέ ρε μάγκα γιατί το κάνουν στη Μίλαν; Πόσο καιρό το κάνουν; Τι θέλουν να βελτιώσουν με αυτή την προπόνηση; Ο Μπουρουτζίκας μια φορά μας έβαζε αερόστατα να τρέχουμε… Διαλυθήκαμε. Οκτώβριο μήνα οι μισοί είχαν μείνει από μέση και οι υπόλοιποι από δικέφαλο και γάμπες. Τρέχαμε με κάτι πέδιλα σαν νάρκες και στις μύτες. Του λέω ‘Δημήτρη τι είναι αυτό; Για ποιον λόγο;’
Μου λέει τα κάνει η Μίλαν… Ναι αλλά εκεί μπορεί να τα κάνουν τρία χρόνια τώρα για να το εξελίξουν. Εμείς αντέχουμε να μείνουν δέκα παίκτες; Δεν πρόλαβα να το πω, δέκα έμειναν έξω! Ο μιμητισμός είναι το χειρότερο πράγμα. Μάθε για ποιο λόγο γίνεται κάτι, βάλε ένα πλάνο και κάνε το προοδευτικά. Όχι απότομα και όλοι τέζα. Και μετά αποσύρουμε αυτό το μοντέλο και πάμε σε ασκήσεις 5 εναντίον 2 με την μπάλα, λίγο δίτερμα και να κρατήσουμε φρέσκα τα παιδιά”.
“Είναι χαζό να λέγεται πως θα καούν τα νεαρά παιδιά αν αγωνιστούν πολύ. Αν αξίζεις να παίξεις, θα παίξεις. Πότε, δηλαδή, θα πάρεις την ευκαιρία; Στο εξωτερικό, ομάδες όπως η Ρεάλ κι η Μπαρτσελόνα, χρησιμοποιούν 17χρονα παιδιά. Μιλάμε για ομάδες παγκόσμιου βεληνεκούς.
Στην Ελλάδα πότε θα παίξουν αυτά τα παιδιά; Είναι πολύ ωραίο αυτό που έκανε ο Μπέντο γιατί δεν υπήρχε κι η πίεση. Είχε την πολυτέλεια, βάσει βαθμολογίας, να δώσει ευκαιρίες σ’ αυτά τα παιδιά. Καλά έκανε.
Εγώ, προσωπικά, μπορεί να τα χρησιμοποιούσα ακόμα περισσότερο. Για παράδειγμα, θυμάμαι πως όταν δόθηκαν οι ευκαιρίες στον Φετφατζίδη υπήρξαν αρκετοί που εξέφρασαν αμφιβολίες. Όταν έχανε ένα παιχνίδι ο Ολυμπιακός τα πυρά έπεφταν πάνω στον Φετφατζίδη. Τι εννοείς ότι θα καεί; Να καεί και να ψηθεί! Για ένα χρόνο θα παίζεις βασικός αγόρι μου. Αν αποδείξεις πως δεν κάνεις, εγώ πρώτος θα σου ρίξω κλοτσιές και θα φύγεις.
Αλλά θα σε βάλω να παίξεις. Δεν γίνεται τέτοιου είδους ποδοσφαιριστές να μην υπάρχουν στον Ολυμπιακό. Ο Φετφατζίδης είχε μεγαλύτερο ταλέντο απ’ τα παιδιά που παίρνουν τώρα ευκαιρίες. Αλλά έπεσε στη δίνη των απ’ έξω, ενώ παράλληλα δεν είχε και την στήριξη απ’ τους προπονητές του.
- Η σχέση μεταξύ προπονητή-ποδοσφαιριστή
“Βασικά σε αυτή τη δουλειά πρέπει να είσαι αληθινός. Όπως αισθάνθηκα κι εγώ ως παίκτης από τους κάποιους προπονητές μου. Ήθελα αυτό που μου λέει ο προπονητής να έχει λογική αλλά κυρίως να μου λέει αλήθειες. Πλέον δεν μπορείς να κοροϊδέψεις κανέναν και ειδικά στο ποδόσφαιρο με τα τόσα μέσα που υπάρχουν. Παλιά μπορούσες να κοροϊδέψεις σχετικά με το τι έκανες γιατί ο άλλος δεν μπορούσε να δει. Τώρα πατάει ο άλλος δύο κουμπιά και σου λέει μας δουλεύεις ρε φίλε;
Μετά είναι μεταδοτικότητα το πιο σημαντικό. Να πείσεις τον άλλον, να τους δώσεις την αυτοπεποίθηση ότι μπορεί να κάνει πράγματα. Όχι να τον παραμυθιάσεις. Αλλά να το νιώθει ότι τον πιστεύεις, όχι απλά να λες πράγματα που μπορεί να αναιρούνται ανά πάσα στιγμή. Αυτό είναι το μεγαλύτερο στοιχείο που πρέπει να έχεις ένας προπονητής. Υπάρχουν πάρα πολλοί καλοί τεχνικοί που είναι εξαιρετικοί στο κομμάτι της προπόνησης, αλλά πολύ λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να σου μεταδώσουν πράγματα. Να σε κάνουν να παίξεις γι’ αυτό που πραγματικά πρεσβεύεις. Είτε είναι ο σύλλογος, είτε η προσωπικότητα σου. Να στο βγάλει αυτό.
- Ποδόσφαιρο και μάνατζερ
Έχουν μπει τώρα οι μάνατζερ στη μέση και σου λένε κοίτα να δεις, για να σε πάω εκεί ναι μεν, αλλά πρέπει να ακούς… Όχι δεν ακούω ρε. Τι να ακούσω; Μιλάμε για ποδόσφαιρο τώρα. Τι θες να μου πεις; Ότι θα κάνεις στην πλάτη μου πράγματα; Έτσι κι αλλιώς ο προπονητής στην Ελλάδα είναι διακοσμητικό στοιχείο. Ενώ θα πρέπει να είναι ο πλέον σημαντικός, είναι διακοσμητικό στοιχείο. Ένας μάνατζερ με έναν πρόεδρο που ελέγχουν έξι παίκτες θα κάνουν ότι γουστάρουν. Θα προετοιμάζω εγώ μια ομάδα για να κερδίσει και θα πουν σε αυτούς τους έξι καθίστε να χάσετε; Ε, τελείωσε.
Αυτό είναι που με απογοητεύει περισσότερο. Και λέω τώρα τι; Πρέπει να φτάσω να ισοπεδώσω τα δικά μου πιστεύω, ό,τι θεωρία έχω για το ποδόσφαιρο και προσπαθώ να διδάξω στα παιδιά όλα αυτά τα χρόνια, για να γίνω ένας από αυτούς τους αναλώσιμους που καταστρέφουν μια ομάδα σε τρεις μήνες, το επόμενο λεπτό βρίσκουν δουλειά σε άλλη ομάδα, την ξαναγα..ανε, την διαλύουν και είναι πάντα με δουλειά;
Πώς γίνεται να έχεις καταστρέψει τόσες ομάδες σε μια πενταετία και να είσαι περιζήτητος… Κι εγώ να είμαι με το ψαροτούφεκο στη γωνία και να παρακαλάω θεούς και δαίμονες για να αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας. Και πρέπει να ανέβω σε ένα άρμα ή να κάνω αυτό που σιχαίνομαι; Δεν θέλει τελικά ανθρώπους σαν εμάς το ποδόσφαιρο, αυτό καταλαβαίνω. Αυτό το πράγμα που βλέπω με τους προέδρους, τον τρόπο αντιμετώπισης, είναι στο να βάλουμε ανθρώπους για να κάνουμε τις δουλειές μας. Να φέρουμε 6-7 παίκτες, να πάρω εγώ τις μίζες μου και στο δια ταύτα; Ψάχνουμε να βρούμε γιατί δεν έχουμε ποδόσφαιρο. Πώς να έχουμε ποδόσφαιρο; Ποιος διδάσκει ποδόσφαιρο αυτή την εποχή; Δεν τους νοιάζει κανένας
Από εκεί και πέρα πάει μόνο του, είναι αυτόματος πιλότος. Βρίσκεις δουλειά ακόμη κι αν είσαι άχρηστος εντελώς. Δεν υπάρχει αξιοκρατία. Να πεις έχω τον Αλεξανδρή, έχω κι αυτόν. Που ήταν ο Αλεξανδρής; Εκεί. Τι έκανε εκεί; Έκανε 1,2,3… Ο άλλος τι έκανε; Το διέλυσε το μαγαζί. Ακούει αυτός; Ναι ακούει. Ωραία, πάρε αυτόν… Ε, τότε εγώ τι κάνω; Να πάω στον Όλυμπο να πετάω πέτρες. Ή να περιμένω μια συγκυρία, την τύχη, να μην μπω στην διαδικασία, να πεις εσύ μια καλή κουβέντα του στυλ “έλα ξυπνάτε μαλάκες, αυτός είναι, πάρτε τον”. Αλλιώς θα αναγκαστώ, γιατί κάποια στιγμή τίθεται και το θέμα επιβίωσης, τι θα κάνω; Αυτό ξέρω να κάνω. Αν ήξερα να κάνω καφέ, θα είχα καφετέρια. Δεν το αγαπάω αυτό όμως. Αγαπώ το ποδόσφαιρο και στο ποδόσφαιρο είναι κλειστές οι πόρτες. Να γίνω καραγκιόζης; Όχι, δεν θα γίνω. Δεν το έκανα 30 χρόνια, θα το κάνω τώρα στα γεράματα; Τώρα που θα πρέπει να είμαι δάσκαλος, εκπαιδευτής; Δεν είσαι καν προπονητής σήμερα. Στις προπονήσεις προπονούν άλλοι, εσύ δεν προπονείς. Εσύ εκπαιδεύεις. Τι να είμαι, καραγκιόζης;”
